گمرک وارد میدان مبارزه با پولشویی شد
بازاری: گمرک ایران برای مواجهه با پولشویی، توسعه پایگاه های داده، اصلاح فرآیندهای نظارتی و استفاده از تجهیزات نوین کنترلی را در دستور کار قرار داده است.
خبرگزاری مهر، گروه اقتصاد - طیبه بیات -
؛ مبارزه با پولشویی دیگر فقط موضوعی در رابطه با شبکه بانکی و تراکنش های مالی نیست. بخش مهمی از جریان های مالی غیرشفاف می تواند در راه تجارت خارجی، واردات و صادرات و جابه جایی کالا شکل بگیرد؛ به این علت گمرک یکی از نقاط مهم در زنجیره پیشگیری و شناسایی کارهای مشکوک به حساب می آید.
در همین راستا، گمرک ایران به دنبال اجرای مجموعه ای از اقدامات برای تقویت نظارت بر جریان های تجاری و مالی است؛ اقداماتی که از اصلاح مقررات و فرآیندهای گمرکی تا توسعه بانکهای اطلاعاتی، تجهیز گمرکات به ابزارهای کنترلی جدید و نظارت بر ورود و خروج وجوه نقد را دربرمی گیرد.
اهمیت گمرک در مبارزه با پولشویی
گمرک محل تلاقی تجارت خارجی، جابه جایی کالا و بخشی از جریان های مالی در رابطه با تجارت است. حجم بالای مبادلات و تنوع کالاها و کنشگران اقتصادی سبب می شود کنترل های گمرکی تنها به شناسایی کالاهای ممنوعه یا قاچاق محدود نباشد و بتواند در جلوگیری از برخی کارهای مالی غیرشفاف هم نقش داشته باشد.
در واقع، هرچه اطلاعات گمرکی درباره ی کالا، صاحب کالا، ارزش محموله، مسیر تجارت و سوابق تجاری دقیق تر و به شکل یکپارچه در دسترس باشد، امکان شناسایی الگوهای غیرعادی و موارد مشکوک افزایش می یابد.
از همین منظر، پیشرفت سامانه های اطلاعاتی و پایگاه های داده گمرک فقط یک اقدام فناورانه نیست؛ بلکه بخشی از سیاست پیشگیرانه در مقابل جرائم سازمان یافته و پولشویی شمرده می شود.
برنامه گمرک برای رویارویی با پولشویی
در جلسه اخیر کارگروه اصلی مبارزه با پولشویی و اعضای شورای معاونین گمرک ایران، برنامه های این دستگاه در این زمینه مورد بررسی قرار گرفت.
در این نشست که با حضور فرود عسگری، معاون وزیر اقتصاد و رئیس کل گمرک ایران، برگزار شد، رضا گلی، مدیرکل مرکز مبارزه با جرائم سازمان یافته گمرک ایران، گزارشی از اقدامات عملیاتی گمرک در اجرای برنامه های ابلاغی شورای عالی مقابله و جلوگیری از پولشویی و تأمین مالی تروریسم عرضه کرد.
بر اساس این برنامه ها، چند محور اصلی در دستور کار گمرک قرار گرفته است؛ اصلاح قوانین و مقررات، پیشرفت پایگاه های داده و بانکهای اطلاعاتی، بازبینی فرآیندها، استفاده از تجهیزات نوین کنترلی و افزایش نظارت بر ورود و خروج وجوه نقد همچون این محورهاست.
حرکت از کنترل سنتی به نظارت هوشمند
یکی از تغییرات مهم در راه رویارویی با تخلفات تجاری و مالی، کاهش وابستگی به کنترل های سنتی و حرکت به سوی استفاده گسترده تر از داده و فناوری است.
گمرکات با در اختیار داشتن اطلاعات در ارتباط با کالاها، کنشگران تجاری و سوابق مبادلات می توانند تصویر دقیق تری از جریان تجارت به دست آورند. در چنین شرایطی، تقویت بانکهای اطلاعاتی و اتصال و بروزرسانی داده ها می تواند امکان تحلیل بهتر ریسک و شناسایی موارد غیرعادی را فراهم آورد.
تجهیز گمرکات به دستگاههای نوین کنترلی هم در همین چارچوب قابل ارزیابی است؛ ابزارهایی که می توانند پروسه کنترل محموله ها را دقیق تر و هدفمندتر کنند و با این حال از افزایش بازرسی های غیرضروری بکاهند.
پول نقد؛ یکی از نقاط حساس کنترل
یکی دیگر از محورهای طرح شده در برنامه های گمرک، نظارت بر ورود و خروج وجوه نقد است. جابه جایی فیزیکی پول می تواند در صورت نبود کنترل های مؤثر، به یکی از مسیرهای انتقال منابع مالی غیرشفاف تبدیل گردد.
به همین دلیل، نظارت گمرکی بر وجوه نقد ورودی و خروجی از کشور بخشی از سازوکار پیشگیرانه رویارویی با پولشویی محسوب می شود؛ موضوعی که در برنامه های ابلاغی شورای عالی مقابله و جلوگیری از پولشویی و تأمین مالی تروریسم هم مورد توجه قرار گرفته است.
مبارزه با پولشویی و جرائم سازمان یافته نیازمند همکاری میان دستگاههای مختلف و تبادل اطلاعات میان نهادهای مالی، تجاری و نظارتی است. در این بین، گمرک به سبب قرار گرفتن در نقطه ورود و خروج کالا و سرمایه، یکی از حلقه های مهم این زنجیره بحساب می آید. به همین دلیل، اصلاح فرآیندهای گمرکی و توسعه زیرساخت های اطلاعاتی می تواند در کنار اقدامات نظام بانکی و سایر دستگاههای نظارتی، تصویری جامع تر از کارهای اقتصادی و تجاری بوجود آورد.
اگرچه گمرک اعلام نموده بخش قابل توجهی از اقدامات پیشبینی شده در برنامه های ابلاغی انجام شده است، اما اثرگذاری واقعی این اقدامات به نحوه ی اجرای آنها، کیفیت داده ها و میزان تبادل اطلاعات میان دستگاهها وابسته است.
در مبارزه با پولشویی، صرف داشتن سیستم یا تجهیزات کنترلی کافی نیست. داده ها باید بموقع ثبت و پردازش شوند، فرآیندهای شناسایی ریسک به شکل مستمر بروزرسانی شوند و دستگاههای مرتبط بتوانند اطلاعات مورد نیاز خودرا در چهارچوب قانون با یکدیگر به اشتراک گذارند.
از این منظر، مسیر پیش روی گمرک را میتوان حرکتی از کنترل محموله ها به سوی کنترل هوشمند جریان تجارت دانست؛ مسیری که هدف آن فقط کشف تخلف بعد از وقوع نیست، بلکه شناسایی نشانه های خطر و جلوگیری از تشکیل کارهای غیرشفاف در مبادی تجاری کشور است.
در نهایت، موفقیت این برنامه ها زمانی بیشتر قابل سنجش خواهد بود که گمرک بتواند از ظرفیت داده ها و فناوری برای شناسایی الگوهای پرریسک استفاده نماید و همکاری میان دستگاههای مسئول در مبارزه با پولشویی هم به صورت مؤثرتری دنبال شود.
حرف آخر اینکه باآنکه گمرک اعلام نموده بخش قابل توجهی از اقدامات پیش بینی شده در برنامه های ابلاغی انجام شده است، اما اثرگذاری حقیقی این اقدامات به نحوه ی اجرای آنها، کیفیت داده ها و میزان تبادل اطلاعات میان دستگاهها وابسته است. در مبارزه با پولشویی، صرف داشتن سیستم یا تجهیزات کنترلی کافی نیست. داده ها باید به موقع ثبت و پردازش شوند، فرآیندهای شناسایی ریسک بشکل مستمر به روزرسانی شوند و دستگاههای مرتبط بتوانند اطلاعات مورد نیاز خودرا در چهارچوب قانون با یکدیگر به اشتراک گذارند.
منبع: بازاری
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب